Programy unijne to zespół działań, czynności, których celem jest realizacja zapisanego w projekcie zadania. Całość programów zmierza do tego, by obszar Unii Europejskiej zamieszkany przez 0,5 mld ludzi (tworzył w miarę spójny obszar pod względem gospodarczym, społecznym, politycznym i kulturowym.

Programy unijne dotyczą m.in. takich obszarów i polityk jak: współpraca terytorialna, kapitał ludzki, infrastruktura, ekologia i ochrona środowiska, innowacyjna gospodarka, rozwój obszarów wiejskich, sektora rybołówczego, pomoc techniczną.

Ale powyższe zadania realizowane są nie tylko przez agendy i struktury państwowe krajów członkowskich. W działania mogą (i dla własnego dobra muszą) włączyć się przedsiębiorstwa i osoby prywatne. To do nich skierowanych jest szereg projektów, dzięki którym możliwe jest podnoszenie poziomu życia, wyrównywanie nierówności cywilizacyjnych między krajami i regionami UE.

Podjęcie niektórych działań przez firmy, osoby prowadzące działalność gospodarczą i osoby fizyczne umożliwiają dotacje unijne. Dotacja unijna jest pewną pulą pieniędzy, którą można pozyskać z budżetu UE. Jednak, żeby zapobiec marnotrawstwu i korupcji, organizuje się konkursy na najlepsze projekty i biznesplany w danych dziedzinach. Na tej podstawie przyznaje się dotacje unijne.